Voorraad waarderen: welke methode kies je?

5 minuten lezenWoodlands Administration

Twee ondernemingen met dezelfde verkopen kunnen een ander resultaat hebben, alleen door de manier waarop ze hun voorraad waarderen. Dit zijn de keuzes.

Voorraad is geld dat op de plank ligt. Hoe je die waardeert, bepaalt zowel wat er op je balans staat als hoeveel winst je in een jaar rapporteert — bij dezelfde verkopen en dezelfde inkopen.

De drie methoden die je het meest ziet

MethodeWanneer het past
Individuele inkoopprijsBij weinig, goed te onderscheiden artikelen (bijvoorbeeld een autobedrijf of een kunsthandel).
Fifo (first in, first out)Bij voorraad die wisselt per partij, bijvoorbeeld voedingsmiddelen.
Gemiddelde kostprijsBij grote aantallen vergelijkbare artikelen; dempt schommelingen in inkoopprijzen.

Kies één methode en blijf erbij

De methode is een grondslag. Wisselen mag alleen als stelselwijziging: vermelden in de toelichting én de vergelijkende cijfers aanpassen.

Waarom de keuze je resultaat raakt

Stijgen de inkoopprijzen, dan is bij fifo de voorraad op de balans hoger en de inkoopwaarde van dit jaar lager — dus meer winst. Bij de gemiddelde methode vlakt dat verschil af. Over de hele levensduur van je voorraad komt het op hetzelfde neer, maar per jaar kan het flink schelen.

In de begrippenlijst staan inkoopwaarde, brutomarge en boekwaarde kort uitgelegd, zodat je de doorwerking naar je balans en winst-en-verliesrekening kunt volgen.

Incourante voorraad

Voorraad die je niet meer voor de normale prijs verkoopt, waardeer je af naar de verwachte opbrengstwaarde. Dat mag per artikel of per groep. Leg vast hoe je dat hebt gedaan: een afwaardering van tienduizend euro zonder onderbouwing is bij een controle het eerste waarom wordt gevraagd.

De voorraadtelling

  • Tel op de balansdatum en leg de uitkomst schriftelijk vast.
  • Let op voorraad die onderweg is of bij een derde ligt (bijvoorbeeld een webshop-vervuller).
  • Neem geen voorraad op die al gefactureerd en geleverd is: die is dan al omzet.
  • Noteer per regel de aantallen en de gehanteerde prijs.

Wat je in de toelichting zet

Vermeld de waarderingsmethode, of er incourante voorraad is afgewaardeerd en hoe de voorraad is opgebouwd als die uit verschillende soorten bestaat (grondstoffen, halffabrikaten, gereed product). Bij de jaarrekening opstellen hoort deze toelichting net zo goed als de cijfers zelf.

Veelgestelde vragen

Welke voorraadwaarderingsmethode is verplicht?

Er is geen wettelijk voorgeschreven methode. Je kiest er een die de werkelijkheid het beste weergeeft en past die bestendig toe; de methode vermeld je in de toelichting.

Mag ik lifo gebruiken?

Lifo (last in, first out) is fiscaal onder voorwaarden toegestaan, maar in de jaarrekening komt het weinig voor omdat de voorraad dan niet meer tegen een realistische actuele waarde staat. Kies je ervoor, onderbouw het dan goed.

Hoe waardeer ik voorraad die ik niet meer verkoop?

Die waardeer je af naar de verwachte opbrengstwaarde, of je schrijft hem helemaal af als er niets meer voor te krijgen is. Onderbouw de afwaardering en vermeld hem in de toelichting.

Verder lezen

Zelf je jaarrekening opstellen?

Doorloop de wizard, controleer je cijfers en download de jaarrekening en de KVK-publicatiestukken als PDF. € 60,44 per boekjaar, eenmalig.

Dit artikel hoort bij de kennisbank van ZelfJaarrekening.nl. Het is algemene uitleg, geen advies voor jouw situatie. ZelfJaarrekening.nl is een hulpmiddel en geen accountantskantoor; aan deze uitleg kun je geen rechten ontlenen.