Grondslagen van waardering: wat leg je vast en waarom?
6 minuten lezenWoodlands Administration
Twee ondernemingen met dezelfde cijfers kunnen een verschillend resultaat hebben, puur door de regels die ze volgen. Die regels zijn je grondslagen — en je moet ze opschrijven.
Grondslagen van waardering en resultaatbepaling zijn de regels die je hebt gevolgd bij het bepalen van de bedragen in je jaarrekening. Ze horen in de toelichting, zodat een lezer kan beoordelen of jouw cijfers vergelijkbaar zijn met die van een andere onderneming.
De basis: historische kosten of actuele waarde
De meeste Nederlandse jaarrekeningen gaan uit van historische kosten: je neemt een bezitting op voor wat hij heeft gekost, verminderd met afschrijvingen. Waardering tegen actuele waarde komt voor bij bijvoorbeeld beleggingen en onroerend goed, maar vraagt een goede onderbouwing en is lang niet altijd toegestaan.
Wat je in ieder geval vastlegt
- Materiële vaste activa: hoe je afschrijft (lineair of degressief), over welke termijn en vanaf welk moment.
- Voorraden: tegen welke prijs je ze waardeert (inkoopprijs, fifo, gemiddelde) en hoe je incourante voorraad afwaardeert.
- Vorderingen: dat je ze waardeert op de nominale waarde en een voorziening treft voor oninbare bedragen.
- Liquide middelen: dat je die op nominale waarde opneemt.
- Voorzieningen: voor welke verplichtingen je een voorziening hebt en hoe je het bedrag hebt bepaald.
- Pensioenen: of je een toegezegde-bijdrageregeling of een toegezegd-pensioenregeling hebt en hoe je die verwerkt.
- Belastingen: dat je de belastinglast berekent over het resultaat en hoe je met verschillen omgaat.
Bestendigheid is het belangrijkste beginsel
Je moet dezelfde grondslagen blijven gebruiken. Van jaar op jaar dezelfde afschrijvingstermijn, dezelfde waarderingsmethode voor voorraden, hetzelfde moment van omzetverantwoording. Verander je toch, dan is dat een stelselwijziging: die moet je in de toelichting vermelden én je moet de vergelijkende cijfers aanpassen, zodat de vergelijking eerlijk blijft.
Stille wijzigingen zijn een valkuil
Een afschrijvingstermijn die je “even” aanpast zonder vermelding is geen detail: het verandert je resultaat en het maakt je cijfers onvergelijkbaar met vorig jaar.En als je geen rechtspersoon bent?
Voor een eenmanszaak of VOF schrijft Titel 9 Boek 2 BW de grondslagen niet dwingend voor. In de praktijk sluit je dan aan op de fiscale winstbepaling volgens goed koopmansgebruik met een bestendige gedragslijn (artikel 3.25 Wet IB 2001). Ook dan geldt: leg vast wat je doet, en doe het elk jaar hetzelfde.
Waarom het de moeite waard is
Goede grondslagen voorkomen discussie. Bij een financiering, een overname of een controle is de eerste vraag altijd welke regels zijn gevolgd. Wie dat opgeschreven heeft, kan die vraag in één alinea beantwoorden in plaats van een middag zoeken. In de route van de jaarrekening komen de grondslagen dan ook vóór de toelichting.
Veelgestelde vragen
Zijn de Richtlijnen voor de jaarverslaggeving verplicht?
Moet ik elke grondslag opnemen die bestaat?
Verder lezen
- Balans en winst-en-verliesrekeningWaar de grondslagen op aangrijpen.
- Jaarrekening BVWat Titel 9 van een rechtspersoon vraagt.
- Bedrijfsauto afschrijvenHoe een gekozen grondslag in de praktijk uitpakt.
- Voorraad waarderenWaarderingsmethoden naast elkaar.
- Afschrijving berekenenDe rekenhulp bij de gekozen grondslag.
Zelf je jaarrekening opstellen?
Doorloop de wizard, controleer je cijfers en download de jaarrekening en de KVK-publicatiestukken als PDF. € 60,44 per boekjaar, eenmalig.
Dit artikel hoort bij de kennisbank van ZelfJaarrekening.nl. Het is algemene uitleg, geen advies voor jouw situatie. ZelfJaarrekening.nl is een hulpmiddel en geen accountantskantoor; aan deze uitleg kun je geen rechten ontlenen.