Balans en winst-en-verliesrekening opstellen
Kort antwoord
De balans laat zien wat je op één moment bezit en schuldig bent; de winst-en-verliesrekening laat zien wat je in een periode hebt verdiend. Ze hangen samen via het eigen vermogen: de winst van het boekjaar verhoogt het eigen vermogen op de balans.
De balans laat zien wat je op een moment bezit en schuldig bent; de winst-en-verliesrekening laat zien wat je over een periode hebt verdiend. Samen vormen ze de kern van je jaarrekening.
De balans: een momentopname
De balans heeft twee kanten die altijd gelijk zijn. Links (of boven) staan de activa: de bezittingen, gesplitst in vaste activa (bedrijfspand, machines, auto, inventaris) en vlottende activa (voorraden, vorderingen, liquide middelen).
Rechts staan de passiva: het eigen vermogen, de voorzieningen en de schulden, gesplitst in langlopend en kortlopend. Het eigen vermogen is wat er overblijft als je alle schulden van je bezittingen aftrekt.
| Activa | Passiva |
|---|---|
| Vaste activa (materieel, immaterieel, financieel) | Eigen vermogen (kapitaal, reserves, resultaat) |
| Voorraden | Voorzieningen |
| Vorderingen | Langlopende schulden |
| Liquide middelen | Kortlopende schulden |
De winst-en-verliesrekening: een periode
De winst-en-verliesrekening zet de opbrengsten tegenover de kosten van hetzelfde boekjaar. Je begint met de netto-omzet, trekt de inkoopwaarde ervan af (brutomarge), en haalt daar de bedrijfskosten vanaf: personeelskosten, afschrijvingen, huisvesting, vervoer, verkoop en algemene kosten.
Wat overblijft is het bedrijfsresultaat. Daarna volgen de financiële baten en lasten en, bij een BV, de vennootschapsbelasting. Het eindresultaat is de winst of het verlies dat naar het eigen vermogen gaat.
Hoe hangen ze samen?
De winst uit de winst-en-verliesrekening komt terecht in het eigen vermogen op de balans. Daarom moet je eigen vermogen aan het einde van het jaar gelijk zijn aan: de beginstand, plus het resultaat, plus je stortingen, min je onttrekkingen en het uitgekeerde dividend.
Sluit dat niet aan, dan klopt er iets: een geboekte privéopname die niet is verwerkt, een vergeten afschrijving, of een oude post die nog in het eigen vermogen staat.
Waarom de aansluiting zo belangrijk is
De aansluiting van het eigen vermogen is de beste controle op je hele jaarrekening. Klopt die, dan klopt vrijwel altijd ook de rest van je cijfers.Vergelijkende cijfers
Bij een balans met vergelijkende cijfers zet je naast dit boekjaar ook het vorige boekjaar. Dat maakt de ontwikkeling zichtbaar: groeit je omzet, daalt je voorraad, neemt je schuld af?
Belangrijk: de kolom met het vorige jaar moet overeenkomen met de cijfers die je vorig jaar hebt gerapporteerd. Wijk je af, dan hoort dat in de toelichting te staan.
Veelgemaakte fouten
- Privéuitgaven als zakelijke kosten boeken. Ze horen bij je onttrekkingen, niet in de winst-en-verliesrekening.
- De beginstand van het eigen vermogen verwarren met de eindstand. De eindstand is inclusief het resultaat van dit jaar.
- Afschrijven met een andere methode dan vorig jaar, zonder dat te vermelden.
- Een voorziening opnemen zonder concrete verplichting of zonder onderbouwing.
- Vergeten dat de balans moet sluiten: een verschil van een paar euro wijst bijna altijd op een gemiste boeking.
Veelgestelde vragen
Moet de balans altijd sluiten?
Wat is het verschil tussen winst en eigen vermogen?
Wat zijn vergelijkende cijfers?
Waar horen afschrijvingen?
Verder lezen
- Grondslagen van waarderingDe regels die achter je bedragen zitten.
- EV begin en EV eindZo controleer je of je eigen vermogen aansluit.
- Jaarrekening opstellenDe hele route in acht stappen.
- Jaarrekening eenmanszaakWat er anders is zonder rechtspersoonlijkheid.
- BegrippenlijstWat eigen vermogen, voorziening en afschrijving betekenen.
- Voorraad waarderenWelke methode je kiest en wat dat met je winst doet.
- Boekhouden of jaarrekening?Het verschil tussen bijhouden en verantwoorden.
- Eigen vermogen berekenenControleer of je vermogen aansluit op je balans.
Zelf je jaarrekening opstellen?
Doorloop de wizard, controleer je cijfers en download de jaarrekening en de KVK-publicatiestukken als PDF. € 60,44 per boekjaar, eenmalig.
Deze uitleg is algemeen bedoeld. Controleer bij KVK, de Belastingdienst of je accountant of de regels in jouw situatie nog zo gelden. ZelfJaarrekening.nl is een hulpmiddel en geen accountantskantoor; aan deze uitleg kun je geen rechten ontlenen.