Jaarrekening maken zonder accountant: kan dat?

Kort antwoord

Voor het opstellen van een jaarrekening is geen accountant verplicht, tenzij je onder de controleplicht valt. Je mag hem zelf maken en deponeren; de verantwoordelijkheid voor de juistheid ligt dan bij jou. Een accountant is vooral verstandig als een bank, investeerder of koper om een verklaring vraagt.

Steeds meer ondernemers stellen hun jaarrekening zelf op. Dat mag, en het scheelt aanzienlijk in de kosten. Tegelijk neem je iets over dat een accountant normaal doet: het controleren en het onderbouwen. Dit zijn de afwegingen.

Wat mag je zelf doen?

HandelingZelf doen toegestaan?
Jaarrekening opstellenJa — er is geen verplicht accountant
Grondslagen kiezen en toelichtenJa, binnen de regels van Titel 9 of het goed koopmansgebruik
Vaststellen (bij een BV)Ja — dat doet de algemene vergadering
Deponeren bij KVKJa — het bestuur mag dat zelf doen
Controleverklaring afgevenNee — dat mag alleen een accountant

Wat je zelf doet in plaats van de accountant

  • Je administratie compleet en afgeletterd maken.
  • De waardering bepalen: afschrijvingstermijnen, voorraadwaardering, voorzieningen.
  • De cijfers controleren: sluit de balans, sluit het eigen vermogen aan?
  • De toelichting schrijven die bij jouw cijfers past.
  • Nagaan of je iets moet deponeren en binnen welke termijn.

Wat je misloopt

Een accountant kijkt met een frisse blik naar je cijfers en kent de valkuilen uit tientallen dossiers. Die blik mis je als je het zelf doet: je controleert je eigen werk, en dat is precies het lastige deel.

Daarnaast krijg je geen verklaring. Vraagt de bank, een investeerder of een leverancier om een samenstellings- of controleverklaring, dan is zelf opstellen geen optie — dan is er een accountant nodig.

En je krijgt geen fiscaal advies. De jaarrekening is geen aangifte: keuzes die fiscaal gunstig zijn (of juist niet) komen niet automatisch in beeld.

Je blijft zelf verantwoordelijk

Ook als je de cijfers door software laat berekenen, blijft de verantwoordelijkheid voor de juistheid bij jou of bij het bestuur. Software controleert wat je invult, maar weet niet of je administratie compleet is.

Wanneer je alsnog een accountant wilt

  • Als je onder de controleplicht valt of een verklaring nodig hebt.
  • Bij een ingewikkelde structuur: deelnemingen, een fiscale eenheid, buitenlandse activiteiten.
  • In een bijzonder jaar: een overname, een staking, een herstructurering.
  • Als je het vermoeden hebt dat je administratie niet compleet of niet juist is.
  • Als de bank bij een financiering om een toelichting of een verklaring vraagt.

Een tussenweg die goed werkt

Veel ondernemers doen het cijferwerk zelf en laten alleen de controle of de aangifte door een adviseur doen. Je betaalt dan voor een paar uur in plaats van voor een heel dossier, en je houdt zelf zicht op je cijfers.

Een andere route: zelf opstellen met een hulpmiddel en de uitkomst laten nalezen. Je levert dan een complete jaarrekening aan in plaats van een stapel losse cijfers, wat het nalezen een stuk goedkoper maakt.

Veelgestelde vragen

Is een accountant verplicht voor een jaarrekening?

Nee, niet in het algemeen. Er is geen wettelijke verplichting om een accountant in te schakelen voor het opstellen van de jaarrekening, tenzij je onder de controleplicht valt of een verklaring nodig hebt.

Wat kost een accountant voor de jaarrekening?

Dat verschilt per kantoor en per dossier en hangt af van de omvang van je administratie, je rechtsvorm en of er een verklaring nodig is. Vraag altijd een prijsopgave en let op wat erin zit: alleen de jaarrekening, of ook de aangiften en het deponeren.

Blijf ik zelf verantwoordelijk als ik het zelf doe?

Ja. De jaarrekening is een verantwoordelijkheid van het bestuur of de ondernemer. Een accountant of een hulpmiddel neemt die verantwoordelijkheid niet over.

Kan ik de jaarrekening zelf opstellen en toch laten controleren?

Ja, dat is een veelgebruikte tussenweg. Je stelt de jaarrekening zelf op en laat een adviseur meekijken of de aangifte doen. Omdat je een compleet stuk aanlevert, kost die controle vaak minder tijd.

Verder lezen

Zelf je jaarrekening opstellen?

Doorloop de wizard, controleer je cijfers en download de jaarrekening en de KVK-publicatiestukken als PDF. € 60,44 per boekjaar, eenmalig.

Deze uitleg is algemeen bedoeld. Controleer bij KVK, de Belastingdienst of je accountant of de regels in jouw situatie nog zo gelden. ZelfJaarrekening.nl is een hulpmiddel en geen accountantskantoor; aan deze uitleg kun je geen rechten ontlenen.