Fiscale winst en commerciële winst: waarom ze verschillen

Je stelt je jaarrekening op en je doet je aangifte, en in beide staat een bedrag dat "winst" heet. Toch zijn het vaak niet dezelfde getallen. Dat is geen fout en geen slordigheid: de twee hebben een ander doel en volgen andere regels. Hieronder staat waar de twee winstbegrippen vandaan komen, waarom ze uit elkaar lopen en hoe je het overzicht houdt.

Twee winstbegrippen

In je jaarrekening staat de commerciële winst: het resultaat dat je volgens je grondslagen van waardering en resultaatbepaling hebt berekend. In je aangifte staat de fiscale winst: het bedrag waarover de fiscus belasting heft. Het zijn twee getallen over hetzelfde boekjaar, en ze hoeven niet gelijk te zijn.

De begrippenlijst zet "fiscale winst" en "goed koopmansgebruik" kort naast elkaar. Waar de commerciële winst in je stukken staat, zie je bij balans en winst-en-verliesrekening.

Waarom ze uit elkaar lopen

Er zijn drie soorten oorzaken:

• •Andere waarderingsregels: de fiscale regels schrijven op sommige punten voor hoe je waardeert of afschrijft, terwijl de jaarrekening de economische werkelijkheid volgt.
• •Aftrekposten die alleen in de aangifte bestaan, zoals de ondernemersaftrek. Die verlagen je belastbare winst, maar staan niet in je jaarrekening.
• •Kosten die in de jaarrekening wel staan maar fiscaal niet aftrekbaar zijn, en posten die fiscaal meetellen terwijl ze in je commerciële resultaat geen rol spelen.

De verschillen vallen in twee soorten uiteen. Een tijdelijk verschil keert later om: een afschrijving die fiscaal anders loopt dan commercieel is het bekendste voorbeeld. Een permanent verschil verdwijnt nooit, bijvoorbeeld niet-aftrekbare kosten. Beide staan als begrip in de begrippenlijst.

Concrete voorbeelden van zulke verschillen

De posten waar het in de praktijk meestal om gaat — zonder bedragen, percentages of tarieven, want die veranderen en zeggen niets over jouw situatie:

• •Afschrijvingen: de jaarrekening volgt de economische gebruiksduur; fiscaal gelden grenzen en een minimumtermijn, waardoor de fiscale afschrijving kan afwijken.
• •De ondernemersaftrek, waaronder de zelfstandigenaftrek: een aftrekpost in de aangifte, geen post in de jaarrekening.
• •Investeringsaftrek: een fiscale faciliteit die je in de aangifte toepast; in je jaarrekening zie je hem niet terug.
• •Voorzieningen: fiscaal moet een voorziening op een concrete verplichting of een duidelijk afgebakende groep zien; een algemene voorziening is fiscaal meestal niet aftrekbaar.
• •Niet-aftrekbare kosten: kosten die je in de jaarrekening wel als kosten boekt, maar die fiscaal niet aftrekbaar zijn — dat verschil verdwijnt nooit.

Waarom het verschil ertoe doet

Je jaarrekening is niet je aangifte, en de een is geen bewijs voor de ander. Een bank of financier kijkt naar je jaarrekening; de fiscus naar je aangifte. Haal je de twee door elkaar, dan ontstaan er verrassingen: een bedrag dat in je jaarrekening als kosten staat, hoeft fiscaal niet aftrekbaar te zijn, en een aftrekpost in je aangifte verandert je resultaat niet.

Ook voor je eigen planning maakt het uit: wat je netto overhoudt hangt af van de fiscale winst en de belasting die je daarover betaalt, niet van het resultaat in je jaarrekening alleen. Dat verschil tussen winst en wat je overhoudt, staat uitgewerkt bij netto-inkomen van de ondernemer.

Wil je de fiscale kant van je winst narekenen? Reken de fiscale kant na met Fiscaaltool — gebruik daarvoor je eigen cijfers uit je administratie en je aangifte.

Hoe de twee stukken zich tot elkaar verhouden, staat bij jaarrekening en aangifte: het verschil.

Zo houd je het overzichtelijk

Je hoeft de twee winstbegrippen niet elke maand naast elkaar te leggen, maar je moet wel kunnen uitleggen waarom ze verschillen. Dat lukt met drie dingen:

• •Leg de grondslagen vast die je in de jaarrekening gebruikt, zodat je commerciële winst navolgbaar is.
• •Houd per post bij welke fiscale keuzes je in de aangifte hebt gedaan en waarom.
• •Maak een overzicht van de verschillen tussen beide winsten, met per verschil of het tijdelijk of blijvend is en de onderbouwing erbij.

Hoe je de cijfers opstelt waarop dit allemaal rust, staat bij jaarrekening opstellen.